Hạt gạo làng ta - Lớp 5 - Tuần 14 - Trang 139

Tiếng Việt Lớp 5

Quiz

Hạt gạo là hạt vàng, kết tinh mồ hôi công sức của bao người

Hạt gạo làng ta

Tuần 14 - Giữ lấy màu xanh

Hạt gạo làng ta

Có vị phù sa

Của sông Kinh Thầy

Có hương sen thơm

Trong hồ nước đầy

Có lời mẹ hát

Ngọt bùi đắng cay...

Hạt gạo làng ta

Có bão tháng bảy

Có mưa tháng ba

Giọt mồ hôi sa

Những trưa tháng sáu

Nước như ai nấu

Chết cả cá cờ

Cua ngoi lên bờ

Mẹ em xuống cấy...

Hạt gạo làng ta

Những năm bom Mĩ

Trút trên mái nhà

Những năm khẩu súng

Theo người đi xa

Những năm băng đạn

Vàng như lúa đồng

Bát cơm mùa gặt

Thơm hào giao thông...

Hạt gạo làng ta

Có công các bạn

Sớm nào chống hạn

Vục mẻ miệng gầu

Trưa nào bắt sâu

Lúa cao rát mặt

Chiều nào gánh phân

Quang trành quết đất.

Hạt gạo làng ta

Gửi ra tiền tuyến

Gửi về phương xa

Em vui em hát

Hạt vàng làng ta...

— TRẦN ĐĂNG KHOA

Góc Từ Vựng (10 Từ)

Phù sa Đất cát nhỏ mịn cuốn theo dòng nước sông, làm đất thêm màu mỡ.

Sông Kinh Thầy Một nhánh của sông Thái Bình, chảy qua tỉnh Hải Dương.

Hương sen Mùi thơm dịu nhẹ tỏa ra từ hoa sen trong hồ.

Giọt mồ hôi sa Mồ hôi rơi xuống (ý nói sự lao động cực nhọc).

Tháng sáu Thời điểm nắng nóng gay gắt nhất trong năm ở miền Bắc.

Cá cờ Loại cá nhỏ, thường sống ở ruộng lúa hoặc ao hồ.

Hào giao thông Đường đào sâu dưới đất để đi lại tránh bom đạn.

Tiền tuyến Nơi trực tiếp diễn ra chiến đấu (ngược với hậu phương).

Vục mẻ miệng gầu Múc nước mạnh đến mức làm sứt mẻ cả miệng gầu.

Quang trành Dụng cụ đan bằng tre dùng để gánh lúa, gánh phân.

Nội Dung Chính

Bài thơ ca ngợi hạt gạo làng ta được kết tinh từ vị phù sa sông nước, từ hương sen thơm ngát, và quan trọng hơn cả là từ mồ hôi, nước mắt của người mẹ tảo tần, của các bạn thiếu nhi chăm chỉ, và cả sự hy sinh thầm lặng trong bom đạn chiến tranh. Hạt gạo chính là "hạt vàng" của quê hương.

Cùng Tìm Hiểu Bài

Câu 1: Hạt gạo làng ta được kết tinh từ những hương vị nào?

Hạt gạo được làm nên từ vị phù sa sông Kinh Thầy, từ hương sen thơm trong hồ nước đầy, và từ lời mẹ hát chứa đựng bao nỗi ngọt bùi đắng cay.

Câu 2: Những hình ảnh nào nói lên nỗi vất vả của người mẹ?

Đó là hình ảnh giọt mồ hôi rơi trong những trưa tháng sáu nóng bức, nước ruộng nóng như ai nấu khiến cá cờ chết, cua phải ngoi lên bờ, nhưng mẹ vẫn phải lội xuống cấy lúa.

Câu 3: Các bạn nhỏ đã góp công sức như thế nào để làm ra hạt gạo?

Các bạn nhỏ đã thay người lớn làm việc đồng áng: tát nước chống hạn đến sứt mẻ cả miệng gầu, bắt sâu dù lúa cao làm rát mặt, và gánh phân bón ruộng nặng đến quết cả quang trành xuống đất.

Trắc Nghiệm Vui

Câu 1: Hình ảnh "Nước như ai nấu / Chết cả cá cờ" miêu tả điều gì?

Câu 2: Tại sao tác giả gọi hạt gạo là "hạt vàng"?

🌾 Bài Học Cuộc Sống

Hãy biết trân trọng từng hạt cơm chúng ta ăn hàng ngày, vì trong đó chứa đựng bao mồ hôi, công sức và tình yêu thương của người nông dân.

Liên kết Bài học

Tuần 13: Giữ lấy màu xanh

Người gác rừng tí hon | Trồng rừng ngập mặn

Tuần 14: Giữ lấy màu xanh

Chuỗi ngọc lam | Hạt gạo làng ta

Tuần 15: Giữ lấy màu xanh

Buôn Chư Lênh đón cô giáo | Về ngôi nhà đang xây | Công nhân sửa đường

Tuần 16: Giữ lấy màu xanh

Thầy thuốc như mẹ hiền | Thầy cúng đi viện | Chữ nghĩa trong văn miêu tả | VƯƠNG QUỐC XANH

The rice grain is the golden grain, crystalized from the sweat and effort of many people.

The Rice Grain of Our Village

Week 14 - Preserving the Green

The rice grain of our village

Has the taste of alluvium

Of the Kinh Thay River

Has the fragrance of lotus

In the full lake

Has the words of mother's song

Sweet and bitter...

The rice grain of our village

Has the storms of July

Has the rains of March

Drops of sweat falling

On June noons

Water like someone is boiling

Killing the flagfish

Crabs crawl up to the shore

My mother goes down to transplant...

The rice grain of our village

In the years of American bombs

Pouring on the roofs

The years of guns

Following people far away

The years of bullets

Golden like rice fields

The bowl of rice in harvest season

Scented with the communication trench...

The rice grain of our village

Has the merit of you friends

Every morning fighting drought

Scooping until the bucket chips

Every noon catching worms

Rice tall scratching the face

Every afternoon carrying manure

Baskets dragging on the ground.

The rice grain of our village

Sent to the front line

Sent to far away

I am happy I sing

The golden grain of our village...

Vocabulary Corner (10 Words)

Alluvium Fine soil deposited by river water, making the land fertile ("Phù sa").

Kinh Thay River A branch of Thai Binh River, flowing through Hai Duong province.

Lotus scent The gentle fragrance coming from lotus flowers in the lake.

Sweat drop falling Sweat dropping down (implying extremely hard labor).

June The time of harshest heat in the year in the North.

Flagfish A type of small fish ("Cá cờ"), often living in rice fields.

Communication trench A ditch dug deep in the ground to travel and avoid bombs ("Hào giao thông").

Front line Where fighting takes place directly (opposite of rear area).

Scooping until bucket chips Scooping water so vigorously that the bucket rim breaks.

Baskets dragging Carrying baskets ("Quang trành") so heavy they touch the ground.

Main Idea

The poem praises the rice grain of our village, which is crystallized from the taste of river alluvium, the fragrant scent of lotus, and most importantly, the sweat and tears of the diligent mother, the hardworking children, and the silent sacrifice amidst the bombs of war. The rice grain is truly the "golden grain" of the homeland.

Let's Explore

Q1: What flavors constitute the rice grain of our village?

The rice grain is made from the alluvium of the Kinh Thay River, the lotus scent in the full lake, and the mother's singing containing both sweetness and bitterness.

Q2: Which images describe the mother's hardship?

It is the image of sweat dropping during the hot June noons, the field water hot as if boiled causing fish to die and crabs to crawl ashore, but the mother still has to go down to transplant rice.

Q3: How did the children contribute to making the rice grain?

The children replaced adults in farm work: scooping water to fight drought until the bucket chipped, catching worms even though the tall rice scratched their faces, and carrying heavy manure baskets that dragged on the ground.

Fun Quiz

Q1: What does the image "Water like someone is boiling / Killing the flagfish" describe?

Q2: Why does the author call the rice grain the "golden grain"?

🌾 Life Lesson

Cherish every grain of rice we eat daily, for it contains the sweat, effort, and love of the farmers.