Cửa sông - Lớp 5 - Tuần 25 - Trang 72 - SGK Tiếng Việt 5 tập 2

Tiếng Việt Lớp 5

Quiz

Nơi biển tìm về với đất

Cửa sông

Tuần 25 - Nhớ nguồn

Là cửa nhưng không then khoá

Cũng không khép lại bao giờ

Mênh mông một vùng sóng nước

Mở ra bao nỗi đợi chờ.

Nơi những dòng sông cần mẫn

Gửi lại phù sa bãi bồi

Để nước ngọt ùa ra biển

Sau cuộc hành trình xa xôi.

Nơi biển tìm về với đất

Bằng con sóng nhớ bạc đầu

Chất muối hoà trong vị ngọt

Thành vùng nước lợ nông sâu.

Nơi cá đối vào đẻ trứng

Nơi tôm rảo đến búng càng

Cần câu uốn cong lưỡi sóng

Thuyền ai lấp loá đêm trăng.

Nơi con tàu chào mặt đất

Còi ngân lên khúc giã từ

Cửa sông tiễn người ra biển

Mây trắng lành như phong thư.

Dù giáp mặt cùng biển rộng

Cửa sông chẳng dứt cội nguồn

Lá xanh mỗi lần trôi xuống

Bỗng... nhớ một vùng núi non...

— Theo QUANG HUY

Góc Từ Vựng (10 Từ)

Cửa sông Nơi sông chảy ra biển, hồ hoặc một dòng sông khác.

Bãi bồi Khoảng đất bồi ven sông, ven biển do phù sa lắng đọng.

Nước ngọt Nước từ sông, suối, không bị nhiễm mặn như nước biển.

Sóng bạc đầu Sóng lớn, ngọn sóng có bọt nước tung trắng xoá.

Nước lợ Nước pha trộn giữa nước ngọt và nước mặn ở vùng cửa sông.

Tôm rảo Một loại tôm sống ở vùng nước lợ, thân nhỏ và dài.

Cần mẫn Chăm chỉ, chịu khó làm việc liên tục (ví dụ: dòng sông cần mẫn).

Phù sa Đất cát, chất màu mỡ được dòng nước cuốn trôi và bồi đắp.

Lấp loá Ánh sáng phản chiếu không đều, lúc sáng lúc tối (ánh trăng trên mặt nước).

Cội nguồn Nơi bắt đầu, nguồn gốc (sông nhớ về núi non là nhớ cội nguồn).

Nội dung chính

Qua hình ảnh cửa sông, tác giả ngợi ca tình cảm thủy chung, uống nước nhớ nguồn. Cửa sông là nơi dòng sông gửi lại phù sa để bồi đắp bãi bờ trước khi hòa vào biển cả, nhưng dù đi xa đến đâu, sông vẫn không quên cội nguồn núi non của mình.

Cùng Tìm Hiểu Bài

Câu 1: Cửa sông là địa điểm đặc biệt như thế nào?

Cửa sông là nơi đặc biệt vì nó là cửa nhưng không có then khóa, cũng không khép lại bao giờ. Đó là nơi nước ngọt của sông chảy vào gặp nước mặn của biển, tạo thành vùng nước lợ, nơi giao thoa giữa đất liền và đại dương.

Câu 2: Hình ảnh "Cửa sông chẳng dứt cội nguồn" có ý nghĩa gì?

Câu thơ này muốn nói rằng dù sông đã đi hết hành trình dài và hòa mình vào biển rộng mênh mông, nó vẫn không bao giờ quên nơi nó bắt đầu (vùng núi non). Điều này ẩn dụ cho lòng biết ơn và tấm lòng thủy chung với nguồn cội.

Câu 3: Phép nhân hóa được sử dụng ở khổ thơ cuối như thế nào?

Tác giả nhân hóa cửa sông qua hành động "giáp mặt", "chẳng dứt", và đặc biệt là cảm xúc "nhớ" một vùng núi non khi thấy lá xanh trôi xuống. Điều này làm cho cửa sông trở nên có tâm hồn, biết rung động và yêu thương.

Trắc Nghiệm Vui

Câu 1: "Nước lợ" là loại nước gì?

Câu 2: Bài thơ khuyên chúng ta đức tính gì?

🌿 Bài Học Cuộc Sống

"Dù đi đâu, về đâu, hãy luôn nhớ về cội nguồn, quê hương và những người đã nuôi dưỡng tâm hồn ta."

Liên kết Bài học

Tuần 24: Vì cuộc sống thanh bình

Luật tục xưa của người Ê-đê | Hộp thư mật

Tuần 25: Nhớ nguồn

Phong cảnh đền Hùng | Dân chơi đồ cổ | Cửa sông

Tuần 26: Nhớ nguồn

Nghĩa thầy trò | Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân

Where the sea finds the land

The River Mouth

Week 25 - Remembering the Source

It is a door but has no lock,

And never closes, around the clock.

A vast expanse of water and wave,

Opening up to waiting days.

Where the diligent rivers flow,

Leaving silt where sandbanks grow.

Sending fresh water to the sea,

After a long journey, wild and free.

Where the sea returns to the land,

With white-capped waves upon the sand.

Salt mixes in with the sweet taste,

Becoming brackish, deep and vast.

Where mullets come to lay their eggs,

Where shrimp flick their tails and legs.

Fishing rods bend with the curving wave,

Boats glimmer in the moonlight's gaze.

Where ships bid the land goodbye,

Horns sound a farewell to the sky.

The river mouth sees them to the blue,

White clouds like letters, pure and true.

Though facing the wide ocean view,

The river mouth stays to its roots true.

Each green leaf drifting down the stream,

Suddenly... recalls a mountain dream...

— Adapted from QUANG HUY

Vocabulary Corner (10 Words)

River Mouth The place where a river enters the ocean, a lake, or another river.

Alluvial plain Flat land near a river formed by mud and silt deposits (Bãi bồi).

Fresh water Water from rivers or lakes, naturally without salt.

White-capped waves Large waves where the top turns into white foam (Sóng bạc đầu).

Brackish water A mixture of fresh river water and salty seawater (Nước lợ).

Prawn A type of small shellfish that lives in brackish water (Tôm rảo).

Diligent Working hard with care and persistence (Cần mẫn).

Silt Fine sand, clay, or other material carried by running water (Phù sa).

Glimmering Shining with a wavering light, like moonlight on water (Lấp loá).

Roots/Origin The place where something begins; one's source (Cội nguồn).

Main Idea

Through the image of the river mouth, the author praises loyalty and the virtue of "remembering the source when drinking water." The river mouth is where the river deposits silt to build up the land before joining the sea, but no matter how far it goes, the river never forgets its mountain origins.

Let's Explore

Q1: What makes the "River Mouth" special?

The river mouth is special because it is a door without a lock that never closes. It is where fresh river water meets salty seawater, creating a brackish zone, an intersection between land and ocean.

Q2: What does "The river mouth never cuts its roots" mean?

This verse implies that even though the river has completed its long journey and merged with the vast ocean, it never forgets where it started (the mountains). It is a metaphor for gratitude and loyalty to one's origins.

Q3: How is personification used in the last stanza?

The author personifies the river mouth through actions like "facing," "never cutting ties," and especially the emotion of "remembering" the mountains when it sees a green leaf floating by. This gives the river mouth a soul capable of love and memory.

Fun Quiz

Q1: What is "Brackish water"?

Q2: What virtue does the poem teach us?

🌿 Life Lesson

"No matter where you go, always remember your roots, your homeland, and those who nurtured your soul."