Ngu Công xã Trịnh Tường - Lớp 5 - Tuần 17 - Trang 164 - SGK Tiếng Việt 5...

Tiếng Việt Lớp 5

Quiz

Dòng mương nước vắt ngang đồi cao - Minh chứng cho ý chí con người

Ngu Công xã Trịnh Tường

Tuần 17 - Vì hạnh phúc con người

Khách đến xã Trịnh Tường, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai sẽ không khỏi ngỡ ngàng thấy một dòng mương ngoằn ngoèo vắt ngang những đồi cao. Dân bản gọi dòng mương ấy là con nước ông Lìn. Để thay đổi tập quán làm lúa nương, ông Phàn Phù Lìn, người Dao ở thôn Phìn Ngan đã lần mò cả tháng trong rừng tìm nguồn nước. Nhưng tìm được nguồn nước rồi, mọi người vẫn không tin có thể dẫn nước về. Ông cùng vợ con đào suốt một năm trời được gần bốn cây số mương xuyên đồi dẫn nước từ rừng già về thôn, trồng một héc ta lúa nước để bà con tin. Rồi ông vận động mọi người cùng mở rộng con mương, vỡ thêm đất hoang trồng lúa.

Con nước nhỏ đã làm thay đổi tập quán canh tác và cuộc sống của trên 50 hộ trong thôn. Những nương lúa quanh năm khát nước được thay dần bằng ruộng bậc thang. Những giống lúa lai cao sản được ông Lìn đưa về vận động bà con trồng cấy, nhờ vậy mà cả thôn không còn hộ đói. Từ khi nước được dẫn về thôn, nhà ai cũng cấy lúa nước chứ không phá rừng làm nương như trước nữa.

Muốn có nước cấy lúa thì phải giữ rừng. Ông Lìn lặn lội đến các xã bạn học cách trồng cây thảo quả về hướng dẫn cho bà con cùng làm. Nhiều hộ trong thôn mỗi năm thu được mấy chục triệu đồng từ loại cây này. Riêng gia đình ông Lìn mỗi năm thu hai trăm triệu. Phìn Ngan từ thôn nghèo nhất đã vươn lên thành thôn có mức sống khá nhất của xã Trịnh Tường.

Chuyện của Ngu Công xã Trịnh Tường nhanh chóng bay về Thủ đô. Ông Phàn Phù Lìn vinh dự được Chủ tịch nước gửi thư khen ngợi.

— Theo TRƯỜNG GIANG - NGỌC MINH

Góc Từ Vựng (10 Từ)

Ngu Công Nhân vật truyện ngụ ngôn, tượng trưng cho ý chí dời non lấp bể.

Ngoằn ngoèo Dài và uốn khúc liên tiếp, không thẳng.

Cao sản Có sản lượng cao (nói về giống cây trồng, vật nuôi).

Tập quán Thói quen đã thành nếp trong đời sống cộng đồng.

Canh tác Trồng trọt, cày cấy trên đất để thu hoạch nông sản.

Thảo quả Cây thuốc nam quý, quả có mùi thơm, trồng dưới tán rừng.

Xuyên đồi Đi qua lòng hoặc vắt ngang qua ngọn đồi.

Lúa nương Lúa trồng trên đất dốc, đồi núi, phụ thuộc vào nước mưa.

Vỡ đất hoang Khai phá đất chưa ai làm để trồng trọt.

Trịnh Tường Tên một xã thuộc huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.

Nội Dung Chính

Bài văn ca ngợi ông Phàn Phù Lìn với tinh thần dám nghĩ dám làm, đã kiên trì đào mương dẫn nước về thôn, thay đổi tập quán canh tác lạc hậu, giúp bà con thoát nghèo và vươn lên làm giàu, đồng thời bảo vệ môi trường rừng. Ông xứng đáng với cái tên "Ngu Công" thời nay.

Cùng Tìm Hiểu Bài

Câu 1: Ông Lìn đã làm gì để đưa nước về thôn?

Ông đã lần mò cả tháng trong rừng tìm nguồn nước. Dù mọi người không tin, ông cùng vợ con đào suốt một năm trời được gần bốn cây số mương xuyên đồi dẫn nước từ rừng già về thôn.

Câu 2: Nhờ có mương nước, cuộc sống ở thôn Phìn Ngan thay đổi thế nào?

Tập quán canh tác thay đổi: làm lúa nương chuyển sang lúa nước, cấy giống lúa lai cao sản. Cả thôn không còn hộ đói, đời sống ấm no, không còn phá rừng làm nương.

Câu 3: Ông Lìn đã làm gì để giữ rừng và tăng thu nhập?

Ông hiểu muốn có nước thì phải giữ rừng. Ông học cách trồng cây thảo quả dưới tán rừng và hướng dẫn bà con cùng làm, giúp nhiều hộ thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi năm.

Trắc Nghiệm Vui

Câu 1: Khách đến xã Trịnh Tường ngỡ ngàng vì điều gì?

Câu 2: Tại sao gọi ông Lìn là "Ngu Công"?

🏔️ Bài Học Cuộc Sống

Muốn có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, con người phải dám nghĩ, dám làm và có tinh thần kiên trì vượt khó. Đồng thời, làm kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường.

Liên kết Bài học

Tuần 16: Giữ lấy màu xanh

Thầy thuốc như mẹ hiền | Thầy cúng đi viện | Chữ nghĩa trong văn miêu tả | Vương quốc xanh

Tuần 17: Giữ lấy màu xanh

Ngu công xã Trịnh Tường | Người mẹ của 51 đứa con

Tuần 18: Ôn tập cuối học kì 1

Ôn tập - Cây rơm | Ca dao về lao động sản xuất | Nghĩa của từ "cũng" | Quyết định độc đáo | Chợ Ta-sken | Chiều biên giới

Tuần 19: Người công dân

Người công dân số một | Người công dân số một (tiếp theo) | Chí tình

A water canal crossing high hills - A testament to human will

The "Foolish Old Man" of Trinh Tuong

Week 17 - For Human Happiness

Guests visiting Trinh Tuong commune, Bat Xat district, Lao Cai province, will be surprised to see a winding canal crossing high hills. The villagers call that canal "Mr. Lin's water". To change the habit of upland rice farming, Mr. Phan Phu Lin, a Dao ethnic man in Phin Ngan village, groped in the forest for a whole month to find a water source. But even after finding the water source, everyone still did not believe that water could be brought back. He and his wife and children dug for a whole year, creating nearly four kilometers of canal through the hills to lead water from the old forest to the village, planting one hectare of wet rice for the villagers to believe. Then he mobilized everyone to expand the canal and reclaim more wasteland to grow rice.

The small water stream has changed the farming habits and lives of over 50 households in the village. Rice fields that were thirsty all year round were gradually replaced by terraced fields. High-yield hybrid rice varieties were brought back by Mr. Lin to encourage people to plant them, thanks to which the whole village no longer has hungry households. Since the water was brought to the village, everyone grows wet rice instead of destroying the forest for upland fields as before.

To have water for rice farming, one must keep the forest. Mr. Lin waded to neighboring communes to learn how to grow cardamom trees and brought the knowledge back to guide the villagers. Many households in the village earn tens of millions of dong each year from this tree. Mr. Lin's family alone earns two hundred million a year. From the poorest village, Phin Ngan has risen to become the village with the best living standards in Trinh Tuong commune.

The story of the "Foolish Old Man" of Trinh Tuong commune quickly flew to the Capital. Mr. Phan Phu Lin was honored to receive a letter of commendation from the President.

Vocabulary Corner (10 Words)

Ngu Cong A character in a fable symbolizing the will to move mountains.

Winding Long and curving repeatedly, not straight ("Ngoằn ngoèo").

High-yield Producing a large amount ("Cao sản").

Custom A habit established in community life ("Tập quán").

Cultivation Farming, planting on land to harvest ("Canh tác").

Cardamom A medicinal plant, aromatic fruit, grown under forest canopy ("Thảo quả").

Through the hill Passing through or across a hill ("Xuyên đồi").

Upland rice Rice grown on sloping land/hills ("Lúa nương").

Reclaim wasteland To cultivate unworked land for farming ("Vỡ đất hoang").

Trinh Tuong Name of a commune in Bat Xat district, Lao Cai province.

Main Idea

The text praises Mr. Phan Phu Lin for his daring spirit. He persistently dug canals to bring water to the village, changing backward farming habits, helping villagers escape poverty and become wealthy, while also protecting the forest environment. He deserves the name "Foolish Old Man" (Ngu Cong) of today.

Let's Explore

Q1: What did Mr. Lin do to bring water to the village?

He searched the forest for a month to find a water source. Although people didn't believe him, he and his family dug for a whole year to create a canal nearly four kilometers long through the hills to bring water from the old forest to the village.

Q2: How did life in Phin Ngan village change thanks to the water canal?

Farming habits changed: shifting from upland rice to wet rice, planting high-yield hybrid rice varieties. The whole village no longer has hunger, life is prosperous, and they no longer destroy forests for fields.

Q3: What did Mr. Lin do to protect the forest and increase income?

He understood that to have water, one must keep the forest. He learned how to grow cardamom trees under the forest canopy and guided the villagers to do the same, helping many households earn tens of millions of dong each year.

Fun Quiz

Q1: What surprises guests visiting Trinh Tuong commune?

Q2: Why is Mr. Lin called "Ngu Cong" (Foolish Old Man)?

🏔️ Life Lesson

To have a prosperous and happy life, one must dare to think, dare to do, and have the spirit of perseverance to overcome difficulties. At the same time, economic development must go hand in hand with environmental protection.