Ăn cháo đá bát - Eating Porridge, Kicking the Bowl

Eating Porridge, Kicking the Bowl

"Ăn cháo đá bát"

1. Translation & Meaning

Literal Meaning (Word-by-word)

Ăn = To Eat Cháo = Porridge / Congee Đá = To Kick Bát = Bowl

Straight Translation: "Eating the porridge, then kicking the bowl away."

This vivid idiom describes an act of extreme ingratitude. Imagine someone who is hungry and is given a bowl of warm porridge. After they finish eating and are full, instead of washing the bowl or saying thanks, they kick it over. It refers to people who betray or hurt their benefactors once they no longer need help.

Core Meaning: This is a severe criticism of ingratitude. It is equivalent to the English phrase "Biting the hand that feeds you" or "Burning bridges." It warns against forgetting favors and turning against those who supported you in tough times.

2. Cultural Explanation

The Law of Karma: Vietnamese culture is deeply rooted in the principle of "Uống nước nhớ nguồn" (When drinking water, remember the source). Gratitude is a moral obligation.

Social Condemnation: Someone labeled as "Ăn cháo đá bát" is viewed very negatively in society. It implies they lack basic morality ("đạo đức") and are untrustworthy. Another similar phrase is "Qua cầu rút ván" (Crossing the bridge, then pulling up the planks).

3. Practical Life Scenario

Scenario: A junior employee is mentored by a senior manager for years. The manager teaches them everything. Once the employee gets promoted to a higher position, they immediately fire their old mentor to consolidate power.

Application: The office would whisper that the employee is "Ăn cháo đá bát." This behavior destroys reputation and trust in the long run.

4. Vocabulary Corner

• Porridge Cháo
• Bowl Cái bát
• To kick Đá
• Ingratitude Sự vô ơn
• Benefactor Ân nhân
• Betrayal Sự phản bội
• Morality Đạo đức
• Reputation Danh tiếng
• Ungrateful Bạc bẽo / Vô ơn
• To help Giúp đỡ

1. Dịch thuật & Ý nghĩa

Giải nghĩa từ (Word-by-word)

Ăn cháo = Hành động hưởng thụ sự giúp đỡ Đá bát = Hành động phá hoại, vô ơn sau khi xong việc

Nghĩa đen: Ăn xong bát cháo, no bụng rồi thì đá văng cái bát đi, không cần đến nó nữa.

Câu tục ngữ này lên án gay gắt thói vô ơn bạc nghĩa. Nó ám chỉ những kẻ khi khó khăn thì nhờ vả, chịu ơn người khác, nhưng khi đã đạt được mục đích hoặc không còn cần đến nữa thì quay lại làm hại hoặc rũ bỏ ân nhân của mình.

Ý nghĩa cốt lõi: Phê phán sự phản bội và vô ơn. Đây là một trong những thói xấu bị xã hội Việt Nam ghét bỏ nhất, đi ngược lại truyền thống đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

2. Góc Văn Hóa & Bài Học

Luật Nhân Quả: Người Việt tin rằng kẻ "ăn cháo đá bát" trước sau gì cũng gặp quả báo ("Gieo gió gặt bão"). Không ai muốn kết giao hay giúp đỡ một kẻ đã từng phản bội ân nhân của mình.

Các câu tương tự: Văn hóa dân gian có nhiều câu để phê phán thói xấu này như: "Qua cầu rút ván" (lợi dụng xong thì hủy bỏ phương tiện), hay "Vắt chanh bỏ vỏ".

3. Tình huống thực tế

Tình huống: Một ca sĩ trẻ được ông bầu lăng xê, đầu tư tiền bạc để trở nên nổi tiếng. Khi đã thành sao, ca sĩ này đơn phương chấm dứt hợp đồng, tung tin xấu về ông bầu để không phải chia lợi nhuận.

Ứng dụng: Dư luận sẽ chỉ trích ca sĩ này là kẻ "Ăn cháo đá bát", và sự nghiệp của họ thường sẽ không bền vững vì mất đi sự ủng hộ của công chúng.

4. Góc Từ Vựng

• Cháo Porridge
• Cái bát Bowl
• Đá To kick
• Vô ơn Ungrateful
• Ân nhân Benefactor
• Phản bội To betray
• Đạo đức Morality
• Danh tiếng Reputation
• Bạc bẽo Cold-hearted
• Giúp đỡ To help